wnętrze salonu

Style polskich wnętrz

Czym się charakteryzuje styl polski, jak wygląda prawdziwe wnętrze polskiego domu, oraz jaką ma historie? Na te pytania odpowiedź znaleźć można śledząc historię wnętrzarską polskich domów.

Od lat propozycji na to jak urządzić wnętrze było wiele. Od stylu zakopiańskiego, przez styl dworkowy, po wykwintne nowoczesne formy stylu art deco, twórczo interpretującego m.in. motywy ludowe.

Charakterystyka polskich stylów wnętrz

Styl polski tak jak wszystkie style narodowe narodził się na gruncie rozbudzonej świadomości narodowej, a kształtował pod wpływem zainteresowania się historią i tradycją, w tym m.in. architekturą ludową, a także eklektyczną modą w architekturze i meblarstwie schyłku XIX wieku. Niemniej jednak poszukiwania stylu polskiego zaczęto od budownictwa sakralnego. Wątek wnętrz w stylu polskim pojawił się szerzej właściwie dopiero, gdy Stanisław Witkiewicz odkrył styl zakopiański.

Styl zakopiański

Styl zakopiański we wnętrzarstwie rozwinął się z powodzeniem. Te przestylizowane formy, w których inspiracja ludowa przeplata się z wpływami secesji, wyraźnie kontrastują ze współczesnym wizerunkiem mebli zakopiańskich – zarówno prostych, ale i skromnie dekorowanych.

Jednocześnie w końcu XIX wieku pojawił się na arenie wnętrzarskiej silny konkurent – styl dworkowy. Inspirowany dumną tradycją kultury polskiego dworu, przyjął się bardzo szybko. Cenili go zarówno twórcy, promowali publicyści, a inwestorzy lubili, więc po roku 1918 władze odrodzonej Rzeczypospolitej uczyniły go stylem oficjalnym młodego państwa. W stylu dworkowym zaczęły więc powstawać zarówno wiejskie rezydencje jak i miejskie wille, oraz gmachy użyteczności publicznej – m.in. liczne dworce kolejowe, jak np. w Grodzisku Mazowieckim czy  Pruszkowie.

Styl dworkowy

Styl dworkowy we wnętrzarstwie ujmuje ciepłem. Na pięknym tle woskowanych posadzek, niegładzonych ścian i belkowanych stropów zobaczymy piękne stare meble, które wraz z dywanami w orientalne wzory, poczerniałymi obrazami i zmatowiałymi lustrami tworzą prawdziwie polską całość. Zaletą stylu dworkowego są też niewątpliwie szerokie dechy podłogowe czy elegancki parkiet, cenne antyki lub sympatyczne starocie, imponujące portrety przodków lub nostalgiczne stare fotografie. Styl dworkowy pozostawia więc szerokie pole popisu.

Styl art deco

Już w latach 20. panujące tendencje skutecznie zaczął wypierać modernizm w formach art deco. Nazwa nowego stylu powstała od wystawy paryskiej w 1925 r., która zarazem przypieczętowała triumf nowej estetyki, a także międzynarodowy sukces polskiej sztuki czystej i użytkowej.

Kluczem do popularności polskiego art deco zarówno na arenie tak krajowej, jak i europejskiej była okazała synteza wpływów nowej estetyki z tradycjami polskiego rzemiosła jak również wpływami sztuki ludowej. Dowodem tych tendencji są płaskorzeźby Jana Szczepkowskiego i  malarstwo Zofii Stryjeńskiej oraz szereg mebli i dodatków spod znaku Warsztatów Krakowskich, a także warszawskiej Spółdzielni Artystów Ład.

Główny nurt art deco stanowią meble i inne elementy wyposażenia wnętrz oparte na formach geometrycznych pochodzących jeszcze ze spuścizny klasycyzmu oraz dokonań secesji wiedeńskiej. Nowoczesne, a niekiedy wręcz futurystyczne – dowodziły, że obywatele odrodzonego państwa polskiego z uśmiechem spoglądają w przyszłość. To właśnie dlatego meble w stylu art deco – cenione na rynku sztuki użytkowej – tak chętnie wprowadza się do zupełnie współczesnych mieszkań nawet nie w charakterze dostojnych antyków, lecz obiektów wręcz wyrażających gust Polaków XXI wieku.

Dziś mieszkańcy z powodzeniem czerpią ze stylów polskich, a w dobie globalizacji nawiązania do polskości stanowią znak tożsamościowy.

 

Sylwia Haliniak