dom ekologiczny

Jaką bryłę powinien mieć dom energooszczędny?

Dom energooszczędny, czyli jaki? Istnieje wiele czynników mających wpływ na zatrzymanie ciepła w naszym domu. Najważniejszym z nich jest bryła budynku i rozmieszczenie pomieszczeń. Jak powinien wyglądać plan domu idealnego? Odpowiedzi są prostsze niż się Wam wydaje.

W niektórych krajach klimat jest na tyle ciepły, że mieszkańcy nie muszą zbytnio się zastanawiać nad zatrzymywaniem ciepła w budynku. W Polsce jest inaczej – w naszym umiarkowanym klimacie, w którym co prawda zdarzają się gorące lata, ale także dotkliwe zimy, jedno z najczęściej padających pytań podczas budowy brzmi „ile będzie mnie kosztować miesięczne ogrzewanie?”. Temat nie jest błahy, podpowiemy więc rozwiązania sprawiające, że nasz dom będziemy mogli nazwać energooszczędnym.

Prosta i zwarta bryła

Dobry projekt to… projekt nieskomplikowany. Prosta konstrukcja sprzyja zatrzymaniu ciepła. Domy energooszczędne buduje się na planie kwadratu lub niezbyt wydłużonego prostokąta, a unika planów bazujących na literze L, T czy H. Tak wymyślne kształty powodują, że powierzchnia zewnętrznych ścian, przez które będzie uciekać cenne ciepło, staje się większa. Do ogrzania takiego budynku wykorzystamy o wiele więcej energii i martwić nas będzie ilość wyziębionych ścian.

Do tego najlepiej całkowicie zrezygnować z wystających elementów takich jak przybudówki, balkony, wykusze. Grożą one powstaniem tzw. mostków termicznych. Są to miejsca, w których przerwana została ciągłość izolacji, a w narożnikach oraz w załamaniach dochodzi do dodatkowej ucieczki ciepła.

Nie bójmy się, że dom bez balkonu będzie nudny. Ma on rację bytu w blokowiskach i zastępuje często ogródek, ale jeśli planujemy prywatną zieleń dookoła domu, będzie ona nam na tyle skutecznie uprzyjemniała mieszkanie, że będziemy mogli odejść od budowy balkonu. Jest on zwykle przedłużeniem płyty stropowej, po której zimno „ciągnie” do pomieszczeń.

Energooszczędny dach

Prostota powinna dotknąć też dach – najlepiej dwu- lub czterospadowy. Im mniej załamań, poprowadzonych kalenic i połaci, tym lepiej. Przez dach umyka bardzo duża ilość ciepła, więc im mniejszą powierzchnię będzie posiadał, tym lepiej. Ważna jest sama jakość dachu, dokładna budowa pozbawiona nieszczelności oraz zabezpieczenie. Prosty dach jest łatwiejszy do zbudowania i robotnicy będą mieli mniej okazji do popełnienia błędów. Na takim dachu, jeśli tylko mamy ochotę, łatwo można położyć panele słoneczne. Wesprą nas one w ograniczaniu kosztów energii.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że bardziej energooszczędne są domy piętrowe, a zwłaszcza te z niezagospodarowanym poddaszem. Strych stanowi dodatkowy bufor cieplny. Ciepło nie wydostaje się przez dach od razu, lecz zatrzymywane jest częściowo przez strop na parterze. Takiego strychu, w przeciwieństwie do poddasza mieszkalnego, nie musimy nadmiernie ogrzewać i możemy stworzyć z niego pomieszczenie gospodarcze.

Usytuowanie budynku względem stron świata

Przy budowie domu energooszczędnego pod uwagę powinny być wzięte kierunki geograficzne. Mają one niebagatelne znaczenie w takim projekcie. Najważniejsza dla domu jest strona południowa i północna. Ta druga jest miejscem, na które musimy szczególnie uważać – ściana wychodząca na północ zawsze będzie niedoświetlona, a tym samym najzimniejsza.

Błędem będzie tworzenie po tej stronie pomieszczeń, w których zależy nam na utrzymanie wyższej temperatury. Mimo starań będzie w nich najzwyczajniej chłodno. Salon, jadalnię czy pokoje zaprojektujmy więc po stronie południowej. Natomiast pomieszczenia gospodarcze, takie jak spiżarnie, przedsionek, garaże czy schowki warto zbudować od północy. Będą izolować część mieszkalną od północnej ściany i możemy zrezygnować ze wstawiania w nią okien, przez które będzie nam uciekać ciepło.

Trzeba pamiętać, że wspomniane okna to kolejne „słabe ogniwa” w konstrukcji naszego domu. Najlepiej odpuścić sobie ogromne szyby sięgające od podłogi po sufit. Jeśli marzy nam się duże okno, warto je umieścić na ścianie wychodzącej na południowe słońce i pozwolić, by było szersze niż wyższe oraz nie dotykało podłogi ani stropu.

Ułożenie pomieszczeń

Pomieszczenia o podobnym przeznaczeniu powinny być blisko siebie: łazienki obok lub nad sobą, gdyż pozwoli to na podłączenie ich do jednego pionu kanalizacyjnego. Warto niedaleko stworzyć kuchnię oraz pomieszczenie z kotłem podgrzewającym wodę. Trafi ona szybciej do kranu. Nie będziemy musieli czekać, by po odkręceniu kurka przepłynęła najpierw ta zimna, pozwalając, aby zmarnowała się w naszym odpływie. Nie będzie też musiała biec przez cały dom długimi rurami, co mogłoby sprawić, że zdąży się ona częściowo wychłodzić, zanim jeszcze z niej skorzystamy.

Może to być co prawda trudne, ponieważ w idealnym scenariuszu długość rur pomiędzy kranem a kotłem nie powinna wynosić więcej niż 5 metrów, warto jednak przynajmniej zastanowić się, jak w miarę możliwości skrócić ten dystans. Moglibyśmy wtedy zrezygnować nawet z instalacji pętli cyrkulacyjnej, posiadającej co prawda wiele zalet, ale generującej też niekiedy masę problemów.

Gdzie szukać energooszczędnych domów?

Możemy oczywiście rozglądać się za gotowym domem, który zakupimy na wtórnym rynku nieruchomości. Mimo to, trzeba mieć niesamowicie wiele szczęścia, aby znaleźć dom spełniający wszystkie warunki domu energooszczędnego. Musimy także liczyć się z tym, że niekiedy użyte materiały lub ich aktualny stan będą pozostawiać wiele do życzenia. Najlepszym rozwiązaniem będzie zgłoszenie się do biura projektowego i wykonanie projektu indywidualnego, przystosowanego do działki, która nas interesuje. Tylko wtedy mamy gwarancję, że spełni on wszelkie standardy, nasze oczekiwania i przede wszystkim będzie dostosowany do naszego budżetu. Inwestycja zacznie pracować na swój zwrot bardzo szybko – wystarczy jedna zima, abyśmy mogli dostrzec różnicę pomiędzy domem energooszczędnym, a zbudowanym w zupełnie nieprzemyślany sposób.